Chỉ còn 0,74% số hộ dân nông thôn Việt Nam chưa có điện

Thứ năm, 14/01/2021 14:19:12

Sáng nay (14/01) Bộ Công Thương tổ chức Hội nghị Tổng kết Chương trình mục tiêu cấp điện nông thôn, miền núi và hải đảo giai đoạn 2016 - 2020. 

Thứ trưởng Bộ Công thương Đặng Hoàng An.
 
Mặc dù ghi nhận đã đạt được nhiều kết quả, chỉ còn 0,74% số hộ dân nông thôn chưa có điện, song, đại diện Bộ Công Thương thừa nhận, việc cấp điện cho hầu hết các hộ dân nông thôn vào năm 2020 theo các mục tiêu, định hướng của Đảng và Nhà nước đã bị chậm. 
 
Phát biểu tại Hội nghị, ông Đặng Hoàng An – Thứ trưởng Bộ Công Thương khẳng định, điện khí hóa nông thôn là một trong những thành tựu quan trọng, nổi bật của Việt Nam từ ngày đất nước thống nhất, với tỷ lệ các hộ gia đình có điện tăng từ 2,5% vào năm 1975 lên tới 96% vào năm 2009 và 99,53% vào năm 2019 (bao gồm cả thành thị và nông thôn). Việt Nam đã thành công trong việc cung cấp điện cho hơn 17 triệu hộ dân nông thôn, vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo. Tại khu vực nông thôn tỷ lệ số hộ dân được sử dụng điện tính đến 31/12/2019 đạt 99,26%; chỉ còn khoảng 0,74% số hộ dân nông thôn chưa được tiếp cận điện.
 
Chương trình cấp điện nông thôn, miền núi và hải đảo của Việt Nam không chỉ góp phần xóa đói giảm nghèo mà còn đóng góp vào phát triển bền vững cho khu vực nông thôn, miền núi, hải đảo. Ông Đặng Hoàng An - Thứ trưởng Bộ Công Thương nhấn mạnh: "Điện khí hóa nông thôn đã giúp thay đổi cơ cấu kinh tế, thay đổi quy mô, tập quán canh tác, điện cũng giúp cho các làng nghề truyền thống sử dụng công cụ máy móc thay thế sức người, phát huy sản phẩm cổ truyền và mở rộng ngành nghề mới ở nông thôn. Các phương tiện nghe nhìn được sử dụng ngày càng phổ biến trong mỗi gia đình nông dân, đã cải thiện đời sống văn hóa, nâng cao dân trí, đem lại những lợi ích cơ bản và lâu dài cho các địa phương, làm cơ sở để xây dựng nông thôn mới trong thời kỳ công nghiệp hóa và hội nhập kinh tế quốc tế".
 
Riêng trong giai đoạn 2016-2020, với nguồn vốn huy động từ ngân sách của trung ương là 4.743 tỷ đồng cùng với nguồn vốn đối ứng của các chủ đầu tư, Chương trình đã cấp điện cho 17/17 xã đạt 100%; cấp điện cho 204.737 hộ dân và 5 đảo (Đảo Lý Sơn; Bạch Long Vỹ; Nhơn Châu; Cù Lao Chàm; đảo Trần và Cái Chiên). Chương trình đặc biệt ghi nhận vai trò của Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) trong công tác đưa điện về nông thôn, miền núi và hải đảo. 
 

 
Ông Võ Quang Lâm - Phó TGĐ Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) cho biết, mặc dù gặp rất nhiều khó khăn khi triển khai do địa bàn vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo cũng như về vốn (EVN làm chủ đầu tư 22 dự án thuộc 21 tỉnh/thành phố. Với số vốn NSNN cấp đến năm 2020 được 864 tỷ đồng – chỉ đạt 9,4% nhu cầu vốn), song, tính đến năm 2020, EVN đã cung cấp và quản lý bán điện tới 11/12 huyện đảo, 82/85 xã đảo với tổng vốn đầu tư hơn 7.900 tỷ đồng. 
 
Hiện nay có 6 huyện đảo được cấp điện bằng nguồn điện lưới quốc gia và 5 huyện đảo đang được cấp điện bằng nguồn tại chỗ. Đối với các đảo xa điện lưới không kéo đến được, EVN đã thực hiện cấp điện bằng hệ thống máy phát diesel, điện mặt trời, điện gió... Ông Võ Quang Lâm - Phó TGĐ Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) chia sẻ cụ thể về thực tế tiếp nhận và đảm bảo điện tại các huyện đảo, trong đó có huyện đảo Trường Sa. "Huyện đảo Trường Sa chúng tôi cũng đã tiếp nhận cung cấp từ năm 2017 cho toàn bộ các dàn điện ở Trường Sa là từ nguồn diezel và điện mặt trời. Đối với huyện đảo Cồn Cỏ, EVN cũng đã tiếp nhận từ năm 2017. Như vậy là từ năm 2021 đến năm 2017 thì 11/12 huyện đảo đã được EVN tiếp nhận và bán điện trực tiếp. Sau khi tiếp nhận, EVN đã đầu tư nâng cấp các hệ thống điện tại chỗ bằng diezel, tiếp tục đầu tư các hệ thống năng lượng mặt trời, điện gió…"
 
Chương trình cấp điện nông thôn, miền núi, biển đảo của Việt Nam thời gian qua có sự hỗ trợ tích cực của các tổ chức quốc tế như Ngân hàng thế giới (WB), Ngân hàng Châu Á (ADB), Liên minh châu Âu (EU)… 
 
Đại sứ, Trưởng Phái đoàn Liên hiệp châu Âu (EU) tại Việt Nam- Giorgio Aliberti ghi nhận việc sử dụng hiệu quả các nguồn vốn của EU, trong đó có khoản tài trợ không hoàn lại cho Chương trình với mục tiêu “không để ai bị bỏ lại phía sau”, trong đó, đặc biệt ghi nhận việc hằng năm EVN đã bù lỗ khoảng 200 tỷ đồng chi phí phát điện để bán điện với giá bán thống nhất trên toàn quốc. 
 
Kết luận Hội nghị, Thứ trưởng Bộ Công Thương Đặng Hoàng An khẳng định: việc cấp điện cho 100% hộ dân nông thôn đã trở thành mục tiêu, định hướng của Đảng, Chính phủ và Nhà nước ta từ năm 2003, nhưng đến nay, việc hiện thực hóa “đang chậm so với các Nghị quyết của Đảng. Chỉ tiêu cơ bản về việc cấp điện cho các hộ dân nông thôn có điện lưới quốc gia vẫn không đạt được, phải lùi lại. Ông Đặng Hoàng An nhấn mạnh: "Rõ ràng chúng ta đang chậm so với chỉ đạo của Trung ương Đảng về chỉ tiêu này, dù với bất cứ lý do nào đi nữa, kể cả nguồn lực.. thì chúng ta vẫn đang chậm… Chúng ta đang nợ đồng bào vùng sâu, vùng xa, vùng biên giới một chỉ tiêu mà Đảng đã giao chỉ tiêu từ 2003 do những hạn chế về nguồn lực. Chúng tôi rất mong muốn giai đoạn 2021-2025 là giai đoạn cuối cùng để chúng ta hoàn thành một chỉ tiêu mà Bộ Chính trị đã đặt ra từ năm 2003. Nếu chúng ta để trượt mục tiêu này sang giai đoạn 2026-2030 thì đồng bào các vùng sẽ tiếp tục khó khăn và mục tiêu của Đảng về phát triển kinh tế, về chính sách tam nông sẽ có những góc khuất mà chúng ta sẽ không thực hiện hết được. Bởi tiếp cận điện là vấn đề căn bản để thay đổi cơ cấu kinh tế ở nông thôn. Nếu không có điện thì Nghị quyết 220 của Quốc hội khóa 14 về Chương trình mục tiêu đối với khu vực miền núi là không thể thực hiện được…"
 
Trong giai đoạn 2021-2025, Chương trình sẽ triển khai cấp điện cho khoảng 871.263 hộ dân (trong đó, khoảng 153.911 hộ dân, chiếm tỷ lệ 0,74% chưa có điện; 717.352 hộ dân có điện nhưng cấp điện không ổn định, liên tục) của 6.811 thôn bản trên địa bàn 2.197 xã; cấp điện 2.638 trạm bơm quy mô vừa và nhỏ tại 13 tỉnh khu vực đồng bằng sông Cửu Long kết hợp cấp điện cho nhân dân; đề xuất bổ sung cấp điện lưới quốc gia hoặc các nguồn điện năng lượng tái tạo cho các đảo còn lại: Đảo Cồn Cỏ tỉnh Quảng Trị; Thổ Chu, An Sơn và Nam Du tỉnh Kiên Giang; Các thôn đảo: Ninh Tân, Ninh Đảo, Điệp Sơn, Bích Đầm tỉnh Khánh Hòa; cấp điện lưới cho Côn Đảo tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu. Cùng với nguồn vốn, khó khăn do địa hình thì công tác phối hợp cũng được cho là những thách thức lớn trong việc triển khai thực hiện các mục tiêu này.
Nguyên Long